Eğme testi, metalik malzemelerin bükülme sırasında şekil değiştirme kabiliyeti hakkında genellikle kalitatif (nitel) bilgi edinmek için yapılan tahribatlı bir testtir. Kaynaklı birleştirmelerde kök, yüz veya yan eğme testleriyle kaynağın sünekliği ve kaynak bölgesindeki kusurlar değerlendirilir. FKT NDT, alın kaynaklı ve kaplama (giydirme) kaynaklı numunelere eğme testi hizmeti sunar.

Eğme Testi Ne İşe Yarar?

Numune, belirli çaptaki bir mandrel (eğme pimi) etrafında, standartta belirtilen açıya kadar bükülür. Bu sırada çekme gerilmesine maruz kalan yüzeyde çatlak, açılma veya başka bir süreksizlik oluşup oluşmadığı incelenir. Test şu sorulara yanıt verir:

Kaynak metali ve ısıdan etkilenen bölge yeterli sünekliğe sahip mi?
Kökte nüfuziyet eksikliği veya ergime eksikliği var mı?
Yüzeyde ya da kesit içinde gözenek, cüruf kalıntısı veya yapışma hatası gibi kusurlar açığa çıkıyor mu?

Eğme testi sayısal bir dayanım değeri vermez. Bu nedenle sonuçlar genellikle “kabul” veya “ret” olarak değerlendirilir ve çekme testi gibi sayısal sonuç veren testleri tamamlar.

Eğme Testi Türleri

Yüz eğme: Kaynağın kapak (yüz) tarafı çekme gerilmesi altında kalır.
Kök eğme: Kaynağın kök tarafı çekme gerilmesi altında kalır. Kök nüfuziyetini değerlendirmek için kullanılır.
Yan eğme: Kalın parçalarda kaynak kesitinin tamamını inceleyebilmek için uygulanır.
Boyuna eğme: Kaynak ekseni numune boyunca uzanır. Ana malzeme ile kaynak metalinin özelliklerinin belirgin farklı olduğu durumlarda tercih edilebilir.

Nerelerde Kullanılır?

Kaynak prosedür onayı (WPQR)
Kaynakçı nitelendirme (kaynakçı sertifikasyonu) testleri
Kaplama ve sert dolgu kaynaklarının değerlendirilmesi
Metalik malzemelerin şekillendirilebilirliğinin kontrolü

Uygulanan Standartlar

Eğme testi yaygın olarak şu standartlara göre uygulanır:

ISO 5173: Metalik malzemelerde kaynaklar üzerinde tahribatlı deneyler – Eğme deneyleri
ISO 7438: Metalik malzemeler – Eğme deneyi
ISO 15614-1 ve ISO 9606-1: Kaynak prosedürü ve kaynakçı nitelendirmede numune sayısı ve kabul kriterleri
ASME Section IX ve ASTM E190: Amerikan standartlarına göre yürütülen projelerde kılavuzlu eğme testleri

Test Nasıl Yapılır?

Numune hazırlama: Numune, kaynaklı test parçasından standartta belirtilen ölçülerde kesilir. Kaynak taşkınlığı genellikle yüzeyle aynı seviyeye gelecek şekilde işlenir ve kenarlar yuvarlatılır.
Mandrel seçimi: Mandrel çapı, malzemenin uzama kabiliyetine ve numune kalınlığına göre ilgili standarttan belirlenir.
Eğme: Numune, belirtilen açıya (genellikle 180°) kadar düzgün ve kesintisiz biçimde bükülür.
Değerlendirme: Numunenin dış yüzeyi gözle incelenir, açığa çıkan süreksizliklerin boyutları ölçülür ve kabul kriterleriyle karşılaştırılır.
Raporlama: Rapor; numune türü, ölçüler, mandrel çapı, eğme açısı, gözlenen kusurlar ve sonucu içerir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kök eğme ile yüz eğme arasındaki fark nedir?

Fark, hangi yüzeyin çekme gerilmesine maruz kaldığıdır. Yüz eğmede kaynağın kapak tarafı, kök eğmede ise kök tarafı dış yüzeyde kalır ve bu yüzeydeki kusurlar ortaya çıkar.

Yan eğme testi ne zaman tercih edilir?

Yan eğme, genellikle kalın kesitli kaynaklarda yüz ve kök eğme yerine uygulanır. Böylece kaynak kalınlığının tamamı tek numunede incelenebilir.

Eğme testinde hangi kusurlar ret sebebidir?

Kabul kriterleri uygulanan standarda göre belirlenir. Örneğin ISO 15614-1’e göre test sırasında herhangi bir yönde 3 mm’den büyük tek bir kusur ortaya çıkmamalıdır.

Eğme testi radyografinin yerine geçer mi?

Bazı kaynakçı nitelendirme durumlarında standart, eğme veya kırma testini radyografik muayeneye alternatif olarak kabul edebilir. Hangisinin uygulanacağı ilgili standarda ve şartnameye bağlıdır.

Eğme testi talebiniz için numune ve standart bilgileriyle bizimle iletişime geçin; size uygun bir teklif hazırlayalım.

Eğme Testi