Çentikli kırma testi (nick-break testi), alın kaynaklı birleştirmeden alınan numunenin kaynak bölgesine çentik açılarak kaynak metalinden kırılması ve kırılma yüzeyinin gözle incelenmesi esasına dayanan tahribatlı bir testtir. Amaç bir değer ölçmek değil, kaynağın içini “açarak” iç kusurları doğrudan görmektir. FKT NDT, kaynaklı birleştirmeler için çentikli kırma testi hizmeti sunar.

Çentikli Kırma Testi Ne İşe Yarar?

Çentikler, kırılmanın ana malzemede değil kaynak metalinde gerçekleşmesini sağlar. Kırılan yüzey incelenerek şu kusurların varlığı, boyutu ve dağılımı değerlendirilir:

Gözenekler ve gaz boşlukları
Cüruf ve diğer katı kalıntılar
Ergime (yapışma) eksikliği
Nüfuziyet eksikliği
Çatlaklar

Bu test, çentik darbe (Charpy) testi ile karıştırılmamalıdır. Charpy testi malzemenin tokluğunu joule cinsinden ölçer. Çentikli kırma testinde ise enerji ölçülmez, kaynağın iç sağlamlığı gözle değerlendirilir.

Nerelerde Kullanılır?

Boru hattı kaynakları: Boru hattı kaynak prosedürlerinin ve kaynakçılarının nitelendirilmesinde yaygın olarak kullanılır.
Kaynakçı nitelendirme: Bazı standartlarda alın kaynaklarında eğme testine veya radyografiye alternatif olarak kabul edilebilir.
Üretim kontrolü: Kaynak parametrelerinin değiştiği veya şüpheli durumlarda kaynak iç kalitesinin hızlıca doğrulanması.

Benzer bir yaklaşım, köşe kaynakları ve çentiksiz numuneler için kırma testi sayfamızda anlatılmaktadır.

Uygulanan Standartlar

Çentikli kırma testi yaygın olarak şu standartlara göre uygulanır:

ISO 9017: Metalik malzemelerde kaynaklar üzerinde tahribatlı deneyler – Kırma deneyi
API 1104: Boru hatları ve ilgili tesislerin kaynağı (nick-break testi)
ISO 9606-1: Kaynakçı nitelendirmede kırma testinin uygulanması ve kabul kriterleri

Test Nasıl Yapılır?

Numune hazırlama: Numune, alın kaynaklı test parçasından enine kesilir. Kaynak bölgesinde, numunenin kenarlarından ve/veya yüzeyinden standartta tanımlanan şekilde testere veya işleme ile çentik açılır. Çentiğin şekli ve derinliği, kırılmanın kaynak metalinde gerçekleşmesini sağlayacak şekilde seçilir.
Kırma: Numune; pres, çekme cihazı veya darbe ile kaynak metalinden kırılır.
İnceleme: Kırılan iki yüzey gözle ve gerektiğinde büyüteçle incelenir. Görülen kusurların türü ve boyutları kaydedilir.
Değerlendirme: Sonuçlar, uygulanan standardın kabul kriterleriyle karşılaştırılır.
Raporlama: Rapor; numune kimliği, çentik tipi, kırılma yüzeyinde görülen kusurlar, ölçüleri ve sonucu içerir. İstenirse kırılma yüzeyinin fotoğrafları eklenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Nick-break testi nedir?

Nick-break, çentikli kırma testinin İngilizce adıdır. Kaynağa çentik açılıp numune kaynaktan kırılır ve kırılma yüzeyi iç kusurlar açısından incelenir.