Kazan periyodik kontrolü ve kazan dairesi uygunluk kontrolü, ısınma ve proses amaçlı kullanılan kazanların güvenle işletilmesi için iki temel adımdır. FKT NDT, katı, sıvı ve gaz yakıtlı kazanların periyodik kontrollerini ve kazan dairelerinin uygunluk kontrollerini gerçekleştirir. Bu sayede hem ekipmanın kendisi hem de bulunduğu ortam ilgili standartlar açısından değerlendirilir.
Kontrol Kapsamındaki Kazanlar
- Buhar kazanları ve buhar jeneratörleri
- Sıcak su ve kızgın su kazanları
- Katı, sıvı ve gaz yakıtlı kazanlar
- Yemek pişirme kazanları
- Boylerler ve kombiler
Kazanlar birer basınçlı ekipman olduğundan, diğer basınçlı ekipmanlar için basınçlı kaplar sayfamızı da inceleyebilirsiniz.
Kazan Periyodik Kontrolü ve Yasal Dayanak
Kazanların periyodik kontrolü, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (2013) kapsamında işverenin yükümlülüğüdür. Kontrol aralığı ve kriterleri, varsa imalatçının öngördüğü şekilde; yoksa işyeri koşulları, kullanım sıklığı ve süresi dikkate alınarak risk değerlendirmesine göre belirlenir. Kontrollerde ekipmanın tasarımına uygun standartlar esas alınır; su borulu kazanlar için TS EN 12952, alev borulu (silindirik) kazanlar için TS EN 12953 bu standartlara örnektir.
Kazan Dairesi Uygunluk Kontrolü
Kazan uygunluk kontrollerinin aslında kazanların montajından önce ele alınması gerekir. Ancak uygulamada bu kontroller çoğunlukla montajdan sonra veya doğal gaz tesisatı bağlantısı sırasında, uygunluk değerlendirmesi amacıyla yapılır.
Uygunluk kontrolünde öncelikle baca uygunluğu incelenir. Bunun yanında iş sağlığı ve güvenliği açısından şu hususların ilgili standartlara uygunluğu değerlendirilir:
- Uyarı ve bilgilendirme levhaları
- Kazanlar arası mesafeler
- Kazan ile duvar arasındaki mesafeler
- Baca bağlantılarının uygunluğu
- Kazanların elektrik panoları
Kazan dairesi uygunluk kontrollerinin periyodik olarak tekrarlanması zorunlu değildir. FKT NDT, kazan dairesi uygunluk kontrollerinde 3. taraf bağımsız akredite kontrol hizmeti sunar.
Periyodik Kontrolde Neler Yapılır?
- Belge incelemesi: İmalat belgeleri, isim plakası, işletme basıncı ve sıcaklığı, bakım kayıtları ve önceki raporlar.
- Gözle muayene: Gövde, ateş borusu ve su boruları, kaynaklı birleşimler, flanşlar ve yalıtımda korozyon, deformasyon ve sızıntı kontrolü. Bkz. görsel muayene.
- Emniyet donanımı kontrolleri: Emniyet ventilleri, manometreler, presostatlar, termostatlar, su seviye göstergeleri ve seviye emniyet kontrolleri.
- Hidrostatik test ve tahribatsız muayene: Yönetmelikte ve kazanın standardında belirtilen koşullarda basınç testi uygulanır. Hidrostatik test kazanın özelliği gereği yapılamıyorsa, standartta alternatif olarak tanımlanan yöntemlerle, örneğin ultrasonik muayene ile cidar kalınlığı ölçümü ve kaynaklarda yüzey muayenesiyle kontrol yapılabilir. Kazanın durdurulamaması tek başına gerekçe kabul edilmez.
Rapor ve Takip
Kontrol sonunda düzenlenen raporda kazanın tanıtıcı bilgileri, uygulanan test ve muayeneler, sonuçlar, tespit edilen uygunsuzluklar ve kullanıma uygunluk değerlendirmesi yer alır. Uygunsuzluklar, bakım ekibinizin ve İSG uzmanınızın takip edebileceği şekilde açıkça belirtilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kazan periyodik kontrolü zorunlu mu?
Evet. Kazanlar basınçlı iş ekipmanı olarak yönetmelik kapsamındadır ve periyodik kontrollerinin yaptırılması işverenin yükümlülüğüdür.
Kazan dairesi uygunluk kontrolü her yıl yapılmalı mı?
Hayır. Kazan dairesi uygunluk kontrollerinin periyodik olarak tekrarlanması zorunlu değildir. Kazanın kendisinin periyodik kontrolü ise ayrı bir yükümlülüktür.
Uygunluk kontrolü ne zaman yaptırılmalı?
En doğrusu montaj öncesidir. Uygulamada çoğunlukla montaj sonrasında veya doğal gaz bağlantısı aşamasında yapılır.
Kazan çalışırken kontrol yapılabilir mi?
Emniyet donanımlarının fonksiyon kontrolleri ve bazı tahribatsız muayeneler işletme sırasında yapılabilir; hidrostatik test için ise kazanın devre dışı bırakılması gerekir.
Keşif ve bilgi almak için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.