Boru hattı periyodik kontrolü, sıvı ve gazları taşıyan hatların güvenli işletmeye uygun olup olmadığının test ve muayenelerle belirlenmesidir. FKT NDT, işletmelerdeki gaz, buhar, basınçlı hava ve su hatlarının periyodik kontrollerini hidrostatik test ve tahribatsız muayene yöntemleriyle gerçekleştirir.
Boru hatları, sıvı ve gazları uzun mesafelere ekonomik ve güvenli şekilde taşımak için inşa edilir. Genellikle hava, su ve gaz türevi maddelerin taşınmasında kullanılırlar.
Kontrol Kapsamındaki Hatlar
- Gaz hatları (kok gazı, oksijen, argon, azot vb.)
- Basınçlı hava hatları
- Buhar hatları
- Soğutma suyu hatları
- Doğal gaz hatları
Tesis içindeki proses ve yardımcı tesisat boruları için borulama sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Periyodik Kontrol Neden Gerekli?
Boru hatları basınç altında çalışan sistemlerdir. Düzenli kontrol edilmediklerinde iç ve dış korozyon, erozyon, kaynak hataları, mesnet hasarları ve sızıntılar can ve mal güvenliği açısından ciddi risk oluşturur. Yanıcı veya oksitleyici gaz taşıyan hatlarda küçük bir sızıntı bile yangın ve patlama riskini artırır. Buhar ve basınçlı hava hatlarında ise kaçaklar, güvenlik riskinin yanında enerji kaybına ve işletme maliyetlerinin artmasına da yol açar.
Basınç altında çalışan hatların periyodik kontrolü, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (2013) kapsamında işverenin yükümlülükleri arasındadır. Kontrollerde hattın tasarımına uygun standartlar esas alınır; örneğin sıvı taşıma hatları için ASME B31.4, gaz iletim ve dağıtım hatları için ASME B31.8 ve TS EN 1594.
Kontrolde Neler Yapılır?
- Belge incelemesi: Hat güzergâhı ve izometrik çizimler, malzeme bilgileri, tasarım ve işletme basıncı, önceki kontrol ve bakım kayıtları.
- Gözle muayene: Boru yüzeyi, kaynaklı birleşimler, flanşlar, vanalar, mesnetler, kaplama ve yalıtımda korozyon, deformasyon ve sızıntı kontrolü. Bkz. görsel muayene.
- Emniyet donanımlarının kontrolü: Emniyet ventilleri, basınç düşürücüler, manometreler ve hatta bulunan diğer koruyucu ekipmanlar.
- Hidrostatik test: Kontroller öncelikle hidrostatik test yöntemleriyle yapılır.
- Tahribatsız muayene: Hidrostatik testin yapılamadığı durumlarda standartlarda tanımlanan tahribatsız muayene yöntemleri uygulanır. Cidar kalınlığı ve korozyon kaybı ultrasonik muayene ile ölçülebilir, kaynaklar gerektiğinde radyografik muayene ile incelenebilir.
Rapor ve Takip
Kontrol sonunda düzenlenen raporda kontrol edilen hat bölümleri, uygulanan test ve muayene yöntemleri, ölçüm sonuçları, tespit edilen uygunsuzluklar ve hattın kullanıma uygunluğuna ilişkin değerlendirme yer alır. Uygunsuzluklar, ilgili bölge ve öneriyle birlikte açıkça belirtilir; böylece bakım planlamanız kolaylaşır. Ölçüm sonuçlarının raporda kayıt altına alınması, sonraki kontrollerde korozyon ilerlemesinin karşılaştırılmasına da imkân verir.
Sıkça Sorulan Sorular
Boru hattı periyodik kontrolü zorunlu mu?
Basınç altında çalışan hatlar, iş ekipmanı olarak yönetmelik kapsamındadır ve periyodik kontrollerinin yaptırılması işverenin yükümlülüğüdür.
Hidrostatik test yapılamıyorsa kontrol nasıl yapılır?
Hattın boşaltılamadığı veya devre dışı bırakılamadığı durumlarda, standartlarda tanımlanan tahribatsız muayene yöntemleriyle kontrol yapılır.
Doğal gaz hattı kontrolünde neye bakılır?
Hattın güzergâhı ve mesnetleri, kaynaklı birleşimler, korozyon durumu, sızdırmazlık ve emniyet donanımları kontrol edilir.
Hat çalışırken kontrol yapılabilir mi?
Gözle muayene ve ultrasonik kalınlık ölçümü gibi yöntemler çoğu durumda işletme sırasında uygulanabilir. Hidrostatik test için ise hattın devre dışı bırakılması gerekir.
Diğer periyodik kontrol hizmetlerimizi inceleyebilir, boru hatlarınızın kontrolü için iletişim sayfamızdan teklif isteyebilirsiniz.